"KRÓTKI ZARYS DZIEJÓW WSI I PARAFII CZARNIA"

(całość książki)

*****************

"SPYCHOWO I OKOLICE NA PRZESTRZENI WIEKÓW"
całość książki (kliknij)

*****************

DZIEJE ZIEMI SPYCHOWSKIEJ I OKOLIC

*****************


fragmenty książki wkrótce

Najważniejsze daty historyczne:

o miejscowości i parafii Czarnia

 

1629 – 1637 r.  - (pierwsza urzędowa informacja o miejscowości Czarnia) akta bartne nowogrodzkie wymieniają nazwę miejscowości: Czarnia, Baba i inne – jako uroczyska.

1668 r. - opiekę duszpasterską prowadzą Jezuici misjonarze z Myszyńca. Misjonarze piszą  o około 50 wsiach , osadach hut żelaza, węglarek i smolarni. Nie prowadzą ksiąg parafialnych.

1700 – 1730 r. 
( pocz. XVIII w. )

z dokumentu lustracyjnego starostwa łomżyńskiego na podstawie akt bartnych zapisano: „w Czarni posiadał bór Marcin Wałpuski”. 

1782 r. - rozprawa I przed sądem referendarskim przeciw nadzorcom Leśnictwa w Kupiskach oskarżają poddani mieszkańcy m.in. wsi Czarnia i innych miejscowości , zakończona sukcesem mieszkańców w III –ciej rozprawie 1784 r.

XVII – 1781 r. - Czarnia i Brzozowa należały do parafii Nowogród (diec. Płocka, dek. Łomża). Akta parafialne w czasie wojen spalone.

1781 – 1838 r.  - Czarnia i Brzozowa należały do parafii Kadzidło (diec.płocka,  dek. Ostrołęka). Są prowadzone księgi chrztów, ślubów, pogrzebów oraz spisy ludności i wiosek.

1817 r. - w spisie parafii:

Czarnia - 37 domów i 186 mieszkańców

Brzozowa  - 26 domów i 150 mieszkańców

1827 r. - spis lustracyjny: 

Czarnia    - 39 domów i 254 mieszkańców

Brzozowa -26 domów i 173 mieszkańców

1838-1964 r. - Czarnia i Brzozowa należały do par. Lipniki (diec. sejneńsko-augustowska 1838-1925, diec. łomżyńska 1925 ….. ; dek. Łomża 1838-1867, dek. Kolno 1867-1946,dek. Myszyniec 1946-1998, dek. Kadzidło 1998 …). 

1921 r. - mieszkańcy wsi Czarnia i Brzozowa budują drewniany  kościół wg. projektu architekta Rudolfa Macury. Niestety nie mieli poparcia w administracji kościelnej. Świątynia stała się kościołem dojazdowym: 


  • 1921-1952 r. - obsługiwany przez proboszczów par. Lipniki 

  • 1952-1964r. -obsługiwany przez prob. par. Kuzie –St. Jakackiego

      Dla wygody mieszkańców zakłada księgę: 

                   chrztów           – od 1952 r.

pogrzebów      – od 1953 r.

ślubów            – od 1959 r.

1964 r. - w Czarni powstaje samodzielna placówka duszpasterska. Na stałe zamieszkuje ksiądz z uprawnieniem proboszcza – posiada od tej pory własne księgi metryczne. 

1982 r. - 1 stycznia Bp. Łomżyński Mikołaj Sasinowski eryguje parafię w Czarni.

Architektura Kościoła w Czarni

 
          Kościół zaprojektował architekt Rudolf Macura (1886-1940), który studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych u Mehoffera i architekturę u J. Gałęzowskiego. W latach 1917-1925 był zatrudniony w Ostrołęce, jako architekt powiatowy.
    Jego to projekt Kościoła drewnianego w Czarni został zatwierdzony w 1921r. Kościół miał być wzniesiony w konstrukcji zrębowej. Jednak w czasie budowy zdecydowano o zmianie, ale przez to stał się jednym z nielicznych kościołów na Mazowszu wzniesionych w konstrukcji słupowo-ramowej, którą po 1957 oszalowano.

Jest budowlą orientowaną, to jest ołtarzem na prezbiterium skierowanym ku wschodowi – skąd przyszło Zbawienie.

Korpus nawowy wzniesiono na planie wydłużonego prostokąta z węższym prezbiterium, zamkniętym trójbocznie.

Przy obu stronach prezbiterium dobudowane są symetrycznie dwie zakrystie. Nad całością znajduje się wspólny dach dwuspadowy – naczółkowy nad początkową częścią nawy, przechodzący nad prezbiterium w wielopołaciowy. Oddzielne daszki dwuspadowe- przyczółkowe znajdują się nad zakrystiami. Wszystkie pokryte są blachą. Nad końcową częścią prezbiterium góruje czworoboczna wieżyczka na sygnaturkę, przechodząca w drugiej kondygnacji na ośmiobok.

 

Wnętrze Kościoła:

 Trójnawowe wnętrze, rozdzielone czterema parami słupów, wzmocnione zastrzałami

Nad nawą główną i prezbiterium znajdują się oddzielne sklepienia kolebkowe, zaś w bocznych nawach – stropy płaskie

 Belka tęczowa oddzielająca nawę od prezbiterium, z umieszczonym na niej współczesnym krucyfiksem

    Ołtarz główny – z ok. 1958r. z obrazami: 

- u góry: św. Antoni Padewski 

- pośrodku: Matka Boska Częstochowska 

- zasłaniający: św. Michał Archanioł. 

         Obrazy te na zlecenie administującego w Czarni proboszcza z Kuziów ks.St Jakackiego wykonał malarz artysta Gyarfas Jeno Lőrinczy   w latach 1960 - 1961 w Łomży. Malarz ten z pochodzenia Węgier studiował Akademię Sztuk Pięknych w Budapeszcie, Monachium i Glazgow. 

  • Ołtarze boczne również nie zabytkowe:

w lewym: figura Serca Pana Jezusa
w prawym: figura Niepokalanego Poczęcia N.M.P.

  • Drewniana dzwonnica z 1936r., która została wzniesiona na planie kwadratu.

        Jej konstrukcje stanowią drewniane słupy, która wzmocniono ryglami i zastrzałami. Dwukondygnacyjna z dolną nieco szerszą i wyższą rozdzieloną daszkiem okapowym. Ściany z zewnątrz oszalowane, w górnej części z każdej strony po jednym otworze na wyjście głosu dzwonu. Całość jest zwieńczona dachem namiotowym krytym blachą.


Szkoła

Kościół