Kurpie i Puszcza Zielona

Historia wsi kurpiowskich - tradycje Puszczy Zielonej

W 1927 roku Adam Chętnik założył w Nowogrodzie Skansen Kurpiowski. Historia tego skansenu pokazuje, jak wcześnie zaczęto zbierać ślady dawnego życia w puszczy. Historia wsi kurpiowskich to opowieść o ludziach, którzy przez wieki żyli wśród lasów północno-wschodniego Mazowsza. W naszym serwisie opisujemy tę krainę, jej zwyczaje i rzemiosła. Jesteśmy niezależnym serwisem informacyjnym i nie reprezentujemy żadnej parafii, szkoły ani organizacji.

Sosnowy las puszczański we mgle, rycina w stylu drzeworytu

Kim są Kurpie i gdzie leży Puszcza Zielona?

Kurpie to grupa etnograficzna z północno-wschodniego Mazowsza, związana z dwiema puszczami. Pierwsza to Puszcza Zielona, czyli kraina Kurpiów Zielonych w okolicach Ostrołęki. Druga to Puszcza Biała. Puszcza Zielona jest tłem większości tematów, które opisujemy.

Przez wieki izolacji w lasach wykształciła się tu odrębna kultura. Składają się na nią gwara, strój, obrzędy i rzemiosło. Każdy z tych elementów omawiamy osobno, dzięki czemu można zrozumieć, skąd wzięły się tradycje kurpiowskie i dlaczego przetrwały do dziś. Można je poznawać po kolei, od położenia Puszczy Zielonej, przez życie w lesie, po rzemiosło.

Len z prostym zielono-czerwonym haftem ludowym

Tradycje kurpiowskie - pięć tematów w serwisie

Nasz serwis obejmuje pięć tematów, z których każdy ma osobną podstronę, od wycinanek i palm wielkanocnych po bursztyniarstwo, bartnictwo i skansen w Nowogrodzie. Pierwszy to wycinanki. Wycinanka kurpiowska z Puszczy Zielonej jest wpisana na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.

Drugi temat to palmy wielkanocne z Łysych, czyli zwyczaj związany ze świętami wielkanocnymi. Trzeci to bursztyniarstwo. W 2022 roku wpisano na tę samą listę bursztyniarstwo kurpiowskie z Puszczy Zielonej. Wpis łączy wycinanki i bursztyniarstwo, więc traktujemy go jako wspólny punkt odniesienia. Czwarty temat to bartnictwo, związane z życiem w lesie.

Piąty temat to skansen w Nowogrodzie, który założył w 1927 roku Adam Chętnik. Razem tworzą one obraz tego, jak historia wsi kurpiowskich splatała się z pracą, wiarą i rzemiosłem. Każdy z tych tematów pokazuje inną stronę tradycji kurpiowskich, od sztuki ludowej, przez zwyczaje świąteczne, po pracę w lesie.

Symetryczna wycinanka w kształcie drzewka z gwiazdami

Wycinanki

Leluja, gwiazda i papier jednego koloru: z czego składa się wycinanka z Puszczy Zielonej.

Czytaj dalej: Wycinanki
Wysoka palma wielkanocna z traw, jałowca i papierowych kwiatów

Palmy

Konkurs w Łysych od 1969 roku i zasady, według których ocenia się palmy.

Czytaj dalej: Palmy

Jak korzystać z serwisu?

Czytelnik zainteresowany sztuką ludową może przejść do wycinanek lub palm. Osoby, które wolą tematy związane z lasem, znajdą w naszym serwisie bursztyniarstwo i bartnictwo.

Materiał o skansenie warto czytać na końcu, bo łączy on wiele wątków w jednym miejscu. Z kolejnymi podstronami wrócisz do tej historii z nowymi szczegółami.

Wybierz jeden z pięciu tematów i przejdź do jego podstrony. To najprostszy sposób, by zacząć poznawać tradycje kurpiowskie z Puszczy Zielonej.

Partnerzy

Poniżej zebrano odnośniki do stron zewnętrznych, które nie są związane z tematyką serwisu.

  • https://jutroidzis.pl/psychoterapia-integracyjna-warszawa

    psychoterapia integracyjna warszawa

    Cel terapii integracyjnej to nie tylko zmniejszenie objawów, ale też lepsze rozumienie siebie. W Warszawie łączy się ją czasem z sesjami rodzinnymi.

  • https://www.auto-kurek.pl/skup-aut/kujawsko-pomorskie/torun/

    auto skup toruń

    Sprzedaż auta do skupu w Toruniu sprowadza się do rozmowy telefonicznej, oględzin i podpisania umowy. Pojazd można przekazać tego samego dnia.

  • https://malujmania.pl/products/malowanie-po-numerach-obrazy-do-malowania-joker-w-kamizelce-40-x-50-cm

    malowanie po numerach joker

    Technika malowania po numerach opiera się na prostych zasadach: każdy numer to odpowiedni kolor. Joker w kamizelce wymaga skupienia na detalach ubioru i twarzy.

  • https://cargryf.pl/skup-aut/bydgoszcz/

    auto skup bydgoszcz

    Kto chce uniknąć uciążliwych targów z prywatnymi kupcami, wybierze auto skup. W Bydgoszczy wiele takich punktów oferuje transport i pełną obsługę papierów.

  • https://bartmed-fizjoterapia.pl/

    fizjoterapia Piła

    Fizjoterapia w Pile obejmuje terapię manualną, ćwiczenia ruchowe i zabiegi z użyciem sprzętu, które pomagają wrócić do sprawności. Fizjoterapeuta dobiera plan do problemu pacjenta.

  • https://testydopolicji.com.pl/

    testy multiselect

    Osoby przygotowujące się do egzaminów w policji często wykonują test Multiselect na próbę. Dzięki temu wiedzą, czego spodziewać się podczas badania urzędowego.

  • https://oddluzsie.pl/upadlosc-konsumencka-kielce/

    upadłość konsumencka Kielce

    Dłużnik, który nie jest w stanie spłacać rat, może rozważyć ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Kielecki prawnik pomaga ocenić szanse i przygotować dokumenty.

  • https://printxgroup.pl/produkty/reczniki-reklamowe/

    producent ręczników reklamowych

    Producent ręczników reklamowych szyje i haftuje ręczniki z logo firmy, które trafiają do klientów jako praktyczny prezent. Frotte z logo służy przez lata, a marka jest widoczna w łazience i na basenie.

  • https://geoexpress.eu/geodeta-kielce/

    geodeta kielce

    Przed rozpoczęciem budowy domu potrzebna jest aktualna mapa do celów projektowych. Kielecki geodeta wykona ją i zgłosi do ośrodka dokumentacji.

  • https://informatorszkolny.com/miasto/studia-torun/

    studia Toruń

    Studia w Toruniu wybierają ci, którzy cenią zwartą zabudowę i dobrą komunikację w mieście. Połączenia kolejowe ułatwiają wyjazdy do domu.

  • https://alinakorzeniewska.pl/zakres-dzialalnosci/prawo-medyczne/

    adwokat sprawy medyczne białystok

    Adwokat od spraw medycznych w Białymstoku pomaga pacjentom, którzy ucierpieli wskutek błędu lekarskiego lub zakażenia szpitalnego. Dochodzi odszkodowania i zadośćuczynienia od placówki lub ubezpieczyciela.

  • https://torbacz.pl/foliowe-torby-reklamowe.html

    torby foliowe z logo

    Zamawiając torby, warto sprawdzić, jak wygląda proces akceptacji projektu i jak długo trwa produkcja. Producent przesyła wizualizację przed drukiem.

  • https://www.skup-zlomu.szczecin.pl/

    złom szczecin

    Złom w Szczecinie ma stałych odbiorców, którzy kupują stal, miedź i aluminium po cenach zbliżonych do giełdowych. Dobrze zebrać metal w jednym miejscu przed oddaniem.

  • https://konradzurawski.com/zdjecia-slubne-zgorzelec/

    fotograf ślubny Zgorzelec

    Reportaż ślubny pokazuje emocje, śmiech i wzruszenia gości, których nie da się zainscenizować. Dobry fotograf pozostaje niemal niewidoczny.

  • https://rzepeckimroczkowski.pl/

    salon volkswagen poznan

    Rodziny szukają modeli z dużym bagażnikiem, takich jak Passat Variant czy Touran. W salonie w Poznaniu zobaczysz je razem i porównasz miejsca na foteliki.

  • https://www.operacjalasertag.pl/

    paintball laserowy Warszawa

    Laserowa wersja paintballa pozwala rozegrać wiele rund w ciągu godziny, bo nie trzeba uzupełniać amunicji. Wynik pojawia się natychmiast po zakończeniu gry.

  • https://psychoterapeutapoznan.art/

    psycholog Poznań

    Psycholog w Poznaniu bywa też partnerem w rozwoju osobistym, pomagając w poznaniu mocnych cech i wyznaczaniu celów. Spotkania nie muszą wynikać z kryzysu.

  • https://kigumania.pl/products/pizama-onesie-kigurumi-kostium-przebranie-minionek-dzieci

    onesie minionki

    Prezent z minionkami na urodziny lub Mikołajki trafia w gusta przedszkolaków i młodszych uczniów. Rodzice doceniają, że ubranie jest miękkie i łatwe w praniu.

  • https://izosystems.pl/561-welna-mineralna-elewacyjna

    wełna elewacyjna

    Wełna elewacyjna to mineralna izolacja o dużej gęstości, którą układa się na ścianach zewnętrznych pod tynk cienkowarstwowy. Dobrze tłumi dźwięki i jest niepalna.

  • https://podologiaszczecin.com/

    podologia szczecin

    Dzieci z wadami stóp i skrzywieniem palców również trafiają do podologa. W Szczecinie specjalista pracuje z ortopedami i fizjoterapeutami.

  • https://gry-offline.pl/

    konta steam

    Konta Steam z głośnymi tytułami przyciągają graczy, którzy lubią sprawdzać nowości bez dużych wydatków. W ofercie spotyka się strzelanki, wyścigi, gry przygodowe i strategie.

  • https://pluszakmania.pl/

    gigantyczne pluszaki

    Gigantyczne pluszaki dostępne są w wielu wzorach, od klasycznych misiów po dinozaury i pandy. Kolor można dobrać do wnętrza pokoju.

  • https://tanie-granie.pl/

    death stranding 2 konto wspoldzielone

    Kto zna pierwszą część, wie, że chodzenie z ładunkiem wymaga planowania trasy i dobrego ekwipunku. Druga część rozwija te pomysły, a wspólne konto ułatwia start.

  • https://dentysta-gdansk.com/leczenie-bruksizmu/

    bruksizm gdańsk

    Bruksizm nie zawsze objawia się hałasem, więc partner często dowiaduje się o nim jako pierwszy. Gdańscy dentyści pytają o bóle głowy i szyi.

  • https://robertbrzostowski.pl/

    radca prawny żary

    Zakup mieszkania lub działki w okolicach Żar warto poprzedzić sprawdzeniem księgi wieczystej. Radca prawny zrobi to szybko i dokładnie.

  • https://atl-czesci.pl/atlas-1404-czesci/

    atlas 1404

    Prace remontowe starszych Atlasów opierają się na dostępności części, których producent już nie wytwarza. Specjalistyczni sprzedawcy szukają ich w magazynach.

  • https://cieple-wylewki.pl/

    wylewki bielsko

    Wylewka cementowa lub anhydrytowa to podstawa każdej podłogi w nowym domu. W Bielsku-Białej wykonawcy oferują oba rodzaje, dobrane do ogrzewania podłogowego.

  • https://kancelariaadamparsniak.pl/

    radca prawny Sochaczew

    Spory o zapłatę za fakturę zaczynają się zwykle od wezwania do zapłaty, które piszą prawnicy. Pomoc radcy w Sochaczewie obejmuje także pozew i reprezentację przed sądem.

  • https://reklamatic.pl/

    flagi producent

    Flagi z obszyciem i tunelem lub z taśmą i kółkami pasują do masztów o różnej średnicy. Warto sprawdzić, jaki sposób mocowania jest potrzebny.

  • https://mlkadry.pl/outsourcing-kadrowo-placowy-warszawa/

    outsourcing kadrowo płacowy warszawa

    Zlecając kadry i płace na zewnątrz, firma może porównać koszt z zatrudnieniem własnego pracownika. W Warszawie zwykle okazuje się tańszy dla małych zespołów.